Zjawisko wojny na przestrzeni dziejów. Wybrane aspekty

Żadne zjawisko, w tym także wojna, nie pojawiło się znikąd, lecz rozwijało się na przestrzeni długiej historii. Zjawisko wojny ze względu na swoją wartość teoretyczną i praktyczną stanowi przedmiot zainteresowań myśli filozoficznej i społecznej od samych początków jej powstania. Przez całe wieki myśliciele i uczeni poszukiwali dróg wiodących do wyeliminowania wojen z życia ludzkości. Treść tych rozważań zmieniała się historycznie w miarę ogólnego rozwoju społeczeństwa i postępu wiedzy naukowej, a tworzone w tym zakresie koncepcje wiązały się ściśle z określonymi założeniami politycznymi, militarnymi, ideologicznymi, cywilizacyjnymi, religijnymi i metodologicznymi. Na wczesnym etapie rozwoju społecznego rozważania na temat wojny były zawarte w legendach i wierzeniach religijnych. W wiekach późniejszych pojawiły się bardziej złożone interpretacje tych zagadnień, powstawały specjalne, rozbudowane traktaty i teorie poświęcone genezie i istocie wojny oraz jej roli i znaczeniu w życiu społeczeństw i państw. Koncepcje te pomimo wielu wartościowych elementów najczęściej charakteryzowały się jednostronnym podejściem. Nie stanowiły całościowej i nauko-wej teorii, co uniemożliwiało pełne poznanie i zrozumienie tej złożonej problematyki.
Monografia składa się ze wstępu, sześciu rozdziałów i zakończenia. W rozdziale pierwszym zaprezentowano wybrane pojęcia, definicje i teorie wojny oraz przeprowadzono ich klasyfikację i analizę przyczyn. W następnych rozdziałach scharakteryzowano w kolejności chronologicznej środowisko bezpieczeństwa poszczególnych epok historycznych, ze szczególnym uwzględnieniem zasięgu danej epoki, występujących form sprawowania władzy, ważnych osiągnięć w dziedzinie techniki wojskowej i organizacji sił zbrojnych. Omówiono wybrane wojny i bitwy występujące w danej epoce, podkreślając charakterystyczne ich cechy oraz zastosowane zasady sztuki wojennej, a także przedstawiono poglądy na zjawisko wojny. Zebrane wnioski wynikające z badań i refleksji teoretycznych zaprezentowano w zakończeniu monografii.