Z dziejów honoru w Polsce i inne szkice

„Z dziejów honoru w Polsce” to wybór dzieł publicystów, filozofów i pisarzy XX w. bardzo celnie skomentowany przez autora.

Są tam: Kula, Elzenberg, Malewska, Kott, Szczepański, Herling-Grudziński. Piszą o tym, jak się odnaleźć w nowym, niewspaniałym

świecie. Jak po przegranej nie czuć się pokonanym, jak ochronić kulturę i siebie przed barbarzyńcami, jak zachować twarz.

Ostatnia część eseju to wybór poezji Herberta, Miłosza, Norwida. Poeci i autor wyboru mówią o „tajemnicy ludzkiej godności,

o spokoju w desperacji, nadziei w beznadziejności, o dumie potrzebnej i dumie niepotrzebnej, o pogardzie dla procederu

szpiclów i katów, o geście solidarności z poniżonym i bitym”. I o tym, że pociechy spodziewać się nie należy, a jedyną nagrodą

będzie świadomość, że było się wiernym. O tym jest ta książka.

Dramatyczne powojenne dylematy polskich intelektualistów wobec stalinizmu, pogodzenie się z historią, ugoda, opór, uwiedzenie

komunizmem. Te pytania Adam cały czas stawia też sobie. Pisze przecież tę książkę w więzieniu… a wystarczyłoby kilka słów

i mógłby się znaleźć na wolności. Czytałem tę książkę w Paryżu w 1985 roku ze ściśniętą krtanią.

Seweryn Blumsztajn

W czasach, gdy władze Rzeczypospolitej zamierzają każdemu obywatelowi wpisać do paszportu słowa: „Bóg, honor, ojczyzna”, warto

przypomnieć, co Adam Michnik za komuny pisał o honorze.

Karol Modzelewski

Wydanie wznowione

zawierające aneks – trzy szkice z „Wyznań nawróconego dysydenta”

wydanych w 2003 r. nakładem wydawnictwa Zeszyty Literackie.