Wielowymiarowość bezpieczeństwa społeczności lokalnych

do spojrzenia na bezpieczeństwo nie jako na abstrakcyjną kategorię, lecz jako na realny, codzienny „układ odporności” wspólnot – zależny od instytucji, technologii, kapitału społecznego, sprawnego prawa oraz zdolności do uczenia się na kryzysach. Publikacja prezentuje 25 artykułów, które konsekwentnie pokazują, że współczesne zagrożenia przenikają się i wzmacniają: presja informacyjna i manipulacje w środowisku cyfrowym nie są już tłem, lecz jednym z głównych mechanizmów destabilizacji; cyberprzestępczość, phishing, oszustwa i ransomware uderzają w mieszkańców oraz lokalne instytucje, a ich neutralizacja wymaga nie tylko narzędzi technicznych, ale także edukacji i współpracy międzysektorowej; zjawiska migracyjne, zarówno wymuszone konfliktem rosyjsko-ukraińskim, jak i ekonomiczne, wpływają na lokalne rynki pracy, usługi publiczne i bezpieczeństwo w strefach przygranicznych, gdzie równolegle rosną ryzyka związane z przemytem ludzi i działalnością grup przestępczych. W tej samej logice autorzy włączają do obrazu bezpieczeństwa kwestie twarde i systemowe: rolę Wojsk Obrony Terytorialnej w budowaniu odporności, zadania Straży Granicznej, znaczenie służb specjalnych oraz konsekwencje wojny hybrydowej prowadzonej przez Rosję i Białoruś, a także kontekst militarny (w tym doświadczenia wojny rosyjsko-ukraińskiej) widziany z perspektywy regionalnej. Szczególnie cennym walorem publikacji jest łączenie perspektywy strategicznej z praktyczną. Obok diagnoz i studiów przypadków czytelnik znajduje analizy prawne i instytucjonalne (m.in. w obszarze ochrony ludności i obrony cywilnej), a także wątki często pomijane w debacie o bezpieczeństwie lokalnym: środowiskowe uwarunkowania w lotnictwie oraz bezpieczeństwo aprowizacyjne oparte na potencjale lokalnego rolnictwa. To książka, która nie tylko porządkuje współczesne spektrum zagrożeń, lecz przede wszystkim pomaga zrozumieć, jak buduje się odporność społeczności lokalnych – krok po kroku, w wielu domenach na raz, i dlaczego właśnie dziś ta odporność staje się jednym z kluczowych zasobów państwa.

płk dr hab. Tadeusz Zieliński