Sztuczna inteligencja w praktyce akademickiej

Sztuczna inteligencja przestała być odległym pojęciem teoretycznym – aktywnie przekształca pracę naukową. Pojawienie się generatywnej AI, a zwłaszcza dużych modeli językowych, takich jak GPT firmy OpenAI, Claude od Anthropic, Llama Meta czy Gemini Google’a, otworzyło nowe sposoby prowadzenia badań, tworzenia treści, analizowania danych, a nawet pracy ze studentami. W miarę jak postępuje rozwój tych technologii, stają się one czymś więcej niż narzędziami automatyzacji – są katalizatorami przemian, które wpływają na myślenie naukowe, praktyki instytucjonalne i debaty etyczne.

W tej książce badamy transformacyjny potencjał generatywnej sztucznej inteligencji w nauce, przybliżając praktyczne zastosowania AI, leżące u jej podstaw mechanizmy oraz szersze konsekwencje. Analizując, jak AI jest dziś wykorzystywana – i przewidując, dokąd zmierza – chcemy dać badaczom, dydaktykom oraz menedżerom wiedzę potrzebną do nawigowania w tym zmieniającym się otoczeniu.

Wprowadzenie

Eldar Haber,profesor prawa na Uniwersytecie w Hajfie i kierownik projektu Recoding Justice, finansowanego przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych (ERC). Jego badania dotyczą prawa i technologii, w szczególności sztucznej inteligencji, wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych, prywatności, prawa autorskiego i cyberbezpieczeństwa.

Dariusz Jemielniak, profesor zarządzania Akademii Leona Koźmińskiego. W latach 2022–2026 był wiceprezesem PAN. Od 2015 r. współpracownik naukowy Berkman Klein Center for Internet and Society na Uniwersytecie Harvarda. Przez dekadę był w radzie nadzorczej Fundacji Wikimedia. Obecnie w radzie EIT. Ważniejsze książki: Życie wirtualnych dzikich (2013), Społeczeństwo współpracy (z A. Przegalińską, 2020), Antynauka (2027).

Artur Kurasiński, przedsiębiorca, inwestor, autor książek: Filozofia cyberbezpieczeństwa (z Ł. Olejnikiem, 2022), Startupowcy (z K. Domaradzkim, 2023) oraz RzeczpospolitAI (z K. Domaradzkim, 2026).

Aleksandra Przegalińska, filozofka i badaczka AI, profesorka i prorektorka ds. innowacji i AI Akademii Leona Koźmińskiego, dyrektorka centrum badawczego HUMANRACE oraz fellow w Center for Labor and a Just Economy na Uniwersytecie Harvarda. Zajmuje się współpracą człowieka z AI i przyszłością pracy. Autorka m.in. książek: Collaborative Society (z D. Jemielniakim, 2020) i Converging Minds (z T. Triantoro, 2024).