Poemat o Tao

„Tao” Lao Tzu w poetyckim przekładzie Jana Lemańskiego z 1921 roku to refleksyjny poemat o sztuce życia w zgodzie z porządkiem świata. W centrum tych rozważań znajduje się człowiek, który zamiast podporządkowywać sobie rzeczywistość, uczy się ją przyjmować – z jej zmiennością, przemijaniem i nieuchronnością losu.

Mądrość nie oznacza tu przewagi nad innymi ani gromadzenia wiedzy, lecz wewnętrzne opanowanie, prostotę i wolność od nadmiernych pragnień. Siła objawia się w łagodności, bogactwo traci znaczenie wobec spokoju ducha, a prawdziwe zwycięstwo zaczyna się od panowania nad samym sobą. Człowiek pozostający w harmonii ze światem nie musi nieustannie walczyć, oceniać ani dowodzić swojej wartości.

Rymowany, pełen metafor język Lemańskiego nadaje całości charakter osobnego dzieła literackiego – medytacyjnego, niekiedy surowego, a zarazem zaskakująco aktualnego w swoich pytaniach o pragnienia, władzę, cierpienie, przemijanie i wewnętrzną wolność.