O filozofowaniu Hindusów

Czy filozofia indyjska jest tylko odległym odpowiednikiem filozofii europejskiej, czy też reprezentuje odmienny sposób myślenia, którego zrozumienie pozwala na nowo spojrzeć na samą naturę filozofowania?
W rozprawie „O filozofowaniu Hindusów” Stanisław Schayer, wybitny polski filozof i indolog, podejmuje polemikę z europocentrycznym spojrzeniem na dzieje myśli. Przekonuje, że znaczenie filozofii indyjskiej nie polega na jej podobieństwie do tradycji zachodniej, lecz na swoistości jej problemów, metod i sposobów rozumowania.
Autor analizuje związki najstarszej filozofii indyjskiej z magią rytualną, przestrzenny charakter wyobrażeń psychicznych i metafizycznych, zagadnienie formalizacji rozumowania, rolę przykładów w argumentacji oraz stosunek filozofii do matematyki i nauk ścisłych. W swoich rozważaniach odwołuje się między innymi do Upaniszadów, Wedanty, Samkhji i buddyzmu, ukazując bogactwo i złożoność indyjskich tradycji intelektualnych.
Tekst przygotowano na podstawie wydania z 1935 roku, modernizując pisownię i wybrane formy językowe oraz uzupełniając go o przypisy redakcyjne objaśniające terminy filozoficzne, pojęcia indyjskie i konteksty historyczne.
„O filozofowaniu Hindusów” to nie tylko studium myśli indyjskiej, lecz także głos w dyskusji o granicach europejskiego uniwersalizmu i o tym, czym właściwie jest filozofia. Choć rozprawa powstała w pierwszej połowie XX wieku, stawia pytania istotne dla filozofii porównawczej, historii idei i współczesnego namysłu nad różnorodnością ludzkiego myślenia.