Mortimer’s Cross 1461

Pierwsza faza angielskiej wojny domowej, znanej obecnie jako Wojna Dwóch Róż, na przełomie lat. 50. i 60. XV wieku osiągnęła swe apogeum. Panująca dynastia Lancasterów, reprezentowana przez nieudolnego króla Henryka VI i jego ambitną żonę Małgorzatę Andegaweńską, walczyła o utrzymanie tronu. Zagrażały jej ambicje Ryszarda, 3. księcia Yorku, potomka króla Edwarda III. Na początku 1461 roku przewaga była po stronie Lancasterów, którzy w grudniu 1460 roku odnieśli zwycięstwo pod Wakefield, gdzie poległ Ryszard. Roszczenia do tronu przejął jednak jego syn, Edward który na początku lutego zmierzył się na angielsko-walijskim pograniczu z armią zwolenników Lancasterów pod wodzą hrabiego Pembroke. Triumf 4. księcia Yorku pod Mortimer’s Cross miał okazać się jednym z najważniejszych w ówczesnej historii Anglii. Dzięki zwycięstwu Edward przywrócił swojemu rodowi szanse na sięgnięcie po koronę, do czego ostatecznie doszło po marcowym zwycięstwie w krwawej bitwie pod Towton.

Cezary Namirski, znawca średniowiecznych konfliktów zbrojnych na Wyspach Brytyjskich, szczegółowo omawia pierwszą fazę Wojny Dwóch Róż (w latach 1455–1461) i tytułowe starcie pod Mortimer’s Cross.