Martwe dusze

Powieść opowiada historię Pawła Iwanowicza Cziczikowa, który podróżując po Rosji poznaje i wchodzi w interesy z najróżniejszymi ludźmi, bardzo często bezbarwnymi, jak on, a czasem wręcz odrażającymi. Cziczikow nie jest biedny, ale chce się wzbogacić, udając człowieka interesu. Jest na tyle sprytny, że kiedy przybywa do miasta N. w celu zakupu „martwych dusz rewizyjnych” – czyli chłopów pańszczyźnianych, którzy umarli od czasu ostatniego spisu rewizyjnego, a za których właściciele ziemscy zmuszeni są ciągle płacić podatki – wzbudza ogólną sympatię, zainteresowanie ludzi oraz zaufanie bankierów. Kiedy jednak w mieście wychodzą na jaw plotki na temat planów Cziczikowa porwania córki gubernatora, wtedy wszyscy poznają jego prawdziwe oblicze i cel zakupu tytułowych „martwych dusz”.