Folwark zwierzęcy

Button: nowe tłumaczenie z ilustracjami

Wszyscy ludzie są wrogami. Wszystkie zwierzęta są braćmi.

Wyzyskiwane i źle traktowane przez ludzi zwierzęta zbuntowały się i wygnały swoich oprawców. Gospodarstwo, w którym pozostały, nazwały Folwarkiem Zwierzęcym. Postanowiły same zapewnić sobie dobrobyt, potrzebowały jednak przywództwa. Wybrały dwie najmądrzejsze świnie, Napoleona i Śniegula. Po jakimś czasie Napoleon doprowadził do śmierci drugiego przywódcy i – korzystając z tyrańskich metod – uczynił z siebie jedynego słusznego wodza. Wkrótce czas demokracji się skończył. Władza, a właściwie dyktatura, którą wprowadził, okazała się zbyt silną pokusą…

Folwark zwierzęcy nie jest zabawną satyrą. To wnikliwe studium powstawania i ugruntowywania się władzy totalitarnej. Pokazuje, jak szczytne idee są wykorzystywane do budowania reżimów, a walkę o przywództwo wygrywa się za pomocą sprawnego aparatu policyjnego. Opisuje narastające stopniowo okrucieństwo i brutalność dyktatora, a także jego pazerność na przywileje. Każda kolejna podłość jest uzasadniana coraz bardziej nachalną propagandą.

Napoleon ma zawsze rację.

W trakcie lektury nie można poprzestać na doszukiwaniu się aluzji do Rosji i Putina. Folwark zwierzęcy bowiem przekazuje uniwersalne prawdy o władzy i zniewoleniu. Obalone reżimy odradzają się w bardziej wynaturzonej formie, propagandzie towarzyszy inwigilacja, a wolność i prawo do decydowania o swoim życiu stają się coraz cenniejsze i trudniejsze do obrony. Ta z pozoru zabawna powiastka z przerażającym zakończeniem staje się dziś ponurym ostrzeżeniem.

Zwierzęta przenosiły wzrok ze świni na człowieka, z człowieka na świnię i znów ze świni na człowieka – i nie potrafiły już określić, kto jest kim.

George Orwell, właściwie Eric Arthur Blair (1903 – 1950), był brytyjskim pisarzem i publicystą. Uczestniczył w hiszpańskiej wojnie domowej – to doświadczenie przyczyniło się do powstania jego największych dzieł. Żywił przekonanie, że wszystkie systemy polityczne zmierzają do powszechnego zniewolenia. Dziś jest uważany za jednego z najważniejszych autorów XX wieku.

Wiecheć słomy w stajni jest łóżkiem, jeśli o to chodzi.