Fantastyka

Fantastyka — trzy gatunki pod jednym szyldem

Pod hasłem fantastyka mieszczą się u nas trzy rodziny literackie, które łączy jedno: świat przedstawiony rządzi się innymi prawami niż nasz. Fantasy buduje ten świat od zera, razem z magią, mapą i własną historią. Science fiction wychodzi od nauki i pyta, co się stanie, jeśli technologia pójdzie o krok dalej. Horror zostawia świat bez zmian i wprowadza do niego coś, czego nie powinno tam być. Wybór podgatunku decyduje o tym, czy książka Cię wciągnie, bardziej niż nazwisko autora.

W katalogu jest blisko 3900 tytułów. Filary polskiego rynku to Fabryka Słów i MAG — pierwsza postawiła polską fantastykę na nogi po 2000 roku, druga od lat wydaje najważniejsze przekłady światowej klasyki gatunku. Obok nich KtoCzyta.pl i SAGA Egmont z klasyką w domenie publicznej oraz Novae Res z debiutami.

Kogo czytają najczęściej

Na szczycie stoi Stephen King (50 tytułów), co dobrze pokazuje, jak nieostra jest granica między horrorem a resztą literatury. Zaraz za nim Andrzej Pilipiuk (45) z serią o Jakubie Wędrowyczu i cyklem „Oko Jelenia”, Robert E. Howard (44), twórca Conana i całego nurtu heroic fantasy, oraz Brandon Sanderson (43), dziś najważniejsze nazwisko współczesnego fantasy epickiego.

Osobno warto wymienić klasykę science fiction: Herbert George Wells (38) i Philip K. Dick (34). Wells to korzenie gatunku, Dick to pytania o rzeczywistość i tożsamość, z których wyrosła połowa współczesnego kina SF. Fani grozy znajdą też Grahama Mastertona (35).

Dlaczego kolejność tomów ma tu większe znaczenie niż gdzie indziej

Fantastyka to gatunek cykli. Świat buduje się przez kilka tomów, bohaterowie dojrzewają, a wątki domykają się dopiero w finale. Rozpoczęcie od tomu trzeciego zwykle kończy się porzuceniem serii z przekonaniem, że autor pisze chaotycznie. Dlatego prowadzimy katalog serii z numeracją, a przy każdym tytule pokazujemy, do którego cyklu należy i jako który tom.

Druga pułapka to wydania zbiorcze. Ten sam cykl bywa dostępny jako pojedyncze tomy i jako omnibus — warto porównać ceny, bo różnica potrafi wynosić kilkadziesiąt złotych.

Od czego zacząć, jeśli dopiero wchodzisz w gatunek

Trzy propozycje zamiast dziesięciu. Jeśli lubisz rozbudowane światy i nie boisz się grubych książek, zacznij od Sandersona. Jeśli wolisz krótsze formy z humorem i polskim kolorytem, sięgnij po Pilipiuka. Jeśli chcesz sprawdzić, skąd wziął się cały gatunek, weź Wellsa albo Howarda — obaj są w domenie publicznej, więc kosztują kilka złotych i ryzykujesz mniej niż ceną kawy.

Ceny i promocje

Średnia cena w tej kategorii to około 34 zł, nieco powyżej średniej całego sklepu. Powód jest prozaiczny: fantastyka to gatunek długich powieści i drogich licencji na przekłady. Za to wydawcy chętnie przeceniają wcześniejsze tomy przed premierą kolejnego, więc w promocjach regularnie trafiają się pierwsze części dużych cykli po kilkanaście złotych. Przy każdej obniżce widzisz najniższą cenę z 30 dni przed przeceną.

Klasyka gatunku bywa niemal darmowa. Wells, Howard i inne pozycje z domeny publicznej kosztują tyle, co nic, a czyta się je na tym samym czytniku co nowości.

Podgatunki, po których poznasz, czy to książka dla Ciebie

Fantastyka rozpadła się na kilkanaście nurtów i nazwy tych nurtów mówią o książce więcej niż okładka. Fantasy epickie to rozbudowane światy, wielotomowe cykle i wojna, która trwa przez całą serię. Heroic fantasy, którego ojcem jest Robert E. Howard, stawia na jednego bohatera i krótsze historie o walce i przygodzie. Urban fantasy wprowadza magię do współczesnego miasta i często ociera się o kryminał. Grimdark odbiera świat przedstawiony z całej moralnej jednoznaczności: nie ma tam dobrych i złych, są tylko różne odcienie interesów.

Po stronie science fiction podział biegnie inaczej. Hard SF trzyma się fizyki i wymaga uwagi. Space opera traktuje kosmos jak scenografię dla wielkiej przygody. Postapokalipsa pyta, co zostaje z ludzi, gdy zniknie cywilizacja, a cyberpunk, którego korzeni szukać należy u Philipa K. Dicka, opisuje świat rządzony przez korporacje i technologię.

Skąd wzięła się polska fantastyka

To fenomen, który trudno wytłumaczyć komuś z zewnątrz. W latach dziewięćdziesiątych fantastyka była w Polsce jedynym gatunkiem, w którym rodzimi autorzy wygrywali z zagranicznymi, a magazyny takie jak „Nowa Fantastyka” pełniły funkcję szkoły pisania dla całego pokolenia. Z tego środowiska wyrosła Fabryka Słów, która po 2000 roku postawiła na debiuty i wydawała po kilkadziesiąt tytułów rocznie.

Dziś widać efekt: Andrzej Pilipiuk z 45 tytułami w naszym katalogu, Krzysztof Bonk z podobnym dorobkiem i cała grupa autorów, których książek nie znajdziesz w tłumaczeniu, bo powstały po polsku i o polskich sprawach. Jeśli czytasz fantastykę wyłącznie w przekładach, to jest półka warta sprawdzenia — humor Pilipiuka nie ma odpowiednika w literaturze anglosaskiej.

Najczęstsze pytania

Czy dostanę mapy i ilustracje? W wydaniach EPUB zwykle tak, choć na małym ekranie czytnika mapa bywa nieczytelna. Jeśli mapa jest dla Ciebie ważna, wybierz PDF albo czytaj na tablecie.

Czy są audiobooki fantastyczne? Tak, ponad 440 nagrań w dziale fantastyka w audiobookach MP3.

Jak sprawdzić, czy to pierwszy tom? Informacja o cyklu i numerze tomu jest na karcie produktu, a pełne zestawienie w katalogu serii.

Szukasz czegoś z pogranicza gatunków? Zajrzyj do kryminału i thrillera albo fantastyki dla młodszych czytelników. Świeże premiery znajdziesz w nowościach.