INSTRUMENTY OCHRONY I POMOCY PRZYSŁUGUJĄCE POKRZYWDZONEMU I ŚWIADKOWI W POLSKIM PROCESIE KARNYM. WYBRANE ZAGADNIENIA

Afi rmacja umocnienia pozycji pokrzywdzonego w przepisach prawa
karnego stanowi niewątpliwie jeden z fundamentalnych przejawów współczesnych
koncepcji prowadzenia polityki karnej państwa. W piśmiennictwie
przyczyn uczynienia pokrzywdzonego centrum zainteresowania ustawodawcy
doszukuje się w kryzysie zarówno idei resocjalizacyjnej funkcji kary
pozbawienia wolności (tzw. sprawiedliwość resocjalizacyjna), jak i koncepcji
zakładających odwet na sprawcy (tzw. sprawiedliwość retrybutywna), a nawet
systemów spajających obie te fi lozofi e. W konsekwencji wśród celów procedury
karnej wymienia się obecnie obowiązek takiego ukształtowania postępowania
karnego, aby „zostały uwzględnione prawnie chronione interesy pokrzywdzonego
przy jednoczesnym poszanowaniu jego godności” (art. 2 pkt 3 k.p.k.1).
Oznacza to także poszukiwania sposobów na uniknięcie lub złagodzenie zjawiska
wtórnej wiktymizacji2. Celowi temu służyć mają wszelkie rozwiązania
kodeksowe oraz regulacje mieszczące się poza kodeksem postępowania karnego,
w różnego rodzaju przepisach ustawowych i wykonawczych, którym
przyświeca zamysł ochrony pokrzywdzonego w postępowaniu karnym.