Antologia polskiej myśli politycznej okresu rozbiorów

Wśród badaczy zajmujących się myślą polityczną panuje powszechne przekonanie, że bez należytego przebadania i wyjaśnienia jej dziejów trudno w pełni poznać i przybliżyć w sposób wszechstronny obraz rozległej panoramy życia narodu. W podejmowanych próbach rekonstrukcji obrazu współczesnej polskiej myśli politycznej zwraca się bowiem uwagę na proces cyrkulacji i percepcji idei, a także kontynuacji i nowatorstwa. Z kolei analiza koncepcji dotyczących danego społeczeństwa bywa zarazem poznawaniem samego siebie. Dlatego niezmiernie ważne są analityczne i pogłębione studia nad jej historią, zwłaszcza w Polsce – kraju, który przeżywa nie w pełni chyba jeszcze zakończony proces transformacji ustrojowej. Zachodzące procesy modernizacji budzą wśród części aktywniejszych w życiu narodowym Polaków obawy, a także opozycję. Na jedną z tych przyczyn wskazał, w odniesieniu do XIX wieku, Tomasz Kizwalter, który zauważał: „Perspektywa podążania za przodującym centrum budziła we wszystkich zapóźnionych cywilizacyjnie krajach obawy o tożsamość rodzimej kultury”.