Zdrowie i choroba

Zbiór tekstów koncentrujących się wokół dwóch zasadniczych kwestii: psychospołecznego funkcjonowania (stres, radzenie sobie ze stresem, jakość życia, poczucie koherencji, potraumatyczny wzrost) osób dorosłych zmagających się z przewlekłymi chorobami somatycznymi (nieswoiste choroby zapalne jelit, nowotwory, niedokrwienna choroba serca, zawał serca, udar mózgu) oraz funkcjonowania zawodowego osób zdrowych i z głębokimi dysfunkcjami słyszenia. Sześć tekstów ma charakter empiryczny, cztery – teoretyczno-przeglądowy.

Monografia składa się z trzech części. W pierwszej części autorzy koncentrują się na podmiotowych zasobach człowieka, m.in. poczuciu koherencji, stylu radzenia sobie ze stresem czy temperamencie człowieka, które mają istotne znaczenie dla jego funkcjonowania psychospołecznego w zdrowiu i chorobie. Helena Wrona-Polańska przedstawia autorski model zdrowia i choroby. Barbara Pietryga oraz Helena Wrona-Polańska poddają analizie zdrowie funkcjonalne gimnazjalistów. Agnieszka Laskowska przedstawia czynniki wpływające na przystosowanie do choroby nowotworowej płuc. Michał Ziarko prezentuje badania dotyczące związków między zasobami a dobrostanem osób z chorobą niedokrwienną serca. Anna Trzcieniecka-Green i Weronika Buchta analizują rolę wizualizacji w rehabilitacji pacjentów po udarze mózgu.

Problematyka części drugiej dotyczy stresu jako czynnika w etiologii i przebiegu różnych chorób somatycznych oraz jego następstw, pozytywnych i negatywnych, dla zdrowia. Milena Pyra i Ewa Pisula przedstawiają problematykę stresu w etiologii i przebiegu nieswoistego zapalenia jelit. Aleksandra Kroemeke omawia zagadnienie potraumatycznego wzrostu oraz stresu i radzenia sobie u osób po zawale mięśnia sercowego.

W części trzeciej autorzy omawiają problematykę psychospołecznych wyznaczników, które mogą sprzyjać prawidłowemu funkcjonowaniu zawodowemu lub je utrudniać. Piotr Tomaszewski i Radosław Wieczorek charakteryzują różne podejścia do głuchoty i wskazują na potrzebę odejścia od traktowania jej jako stanu patologicznego. Rafał Dziurla i Kamilla Bargiel-Matusiewicz przedstawiają badania pilotażowe dotyczące oceny poznawczej sytuacji poszukiwania zatrudnienia u osób głuchych i słabo słyszących, uczestniczących w zatrudnieniu wspomaganym. Na zakończenie Anna Kuna i Roman Cieślak prezentują specyficzny rodzaj przekonań – własną skuteczność w poszukiwaniu zatrudnienia.

Monografia ta, ze względu na holistyczno-funkcjonalne i interdyscyplinarne ujęcie zdrowia i choroby osadzone w problematyce pełnionych ról społecznych i zawodowych, które mogą sprzyjać lub zagrażać zdrowiu, adresowana jest do szerokiego grona odbiorców: psychologów, lekarzy, pielęgniarek, pedagogów oraz studentów tych kierunków, stanowiąc inspirację do dalszych poszukiwań i badań.