Wspieranie lokalnej przedsiębiorczości przez jednostki samorządu terytorialnego

Monografia ta jest jedną z trzech publikacji powstałych jako rezultat projektu badawczego „Usytuowanie na poziomie samorządów lokalnych instrumentów wsparcia dla MŚP, działających w oparciu o model wielopoziomowego zarządzania regionem” (akronim: REGIOGMINA) nr 385453, realizowanego w ramach programu badań naukowych i prac rozwojowych „Społeczny i gospodarczy rozwój Polski w warunkach globalizujących się rynków” GOSPOSTRATEG. Kierownikiem całego projektu był Olgierd Dziekoński, kierownikiem ze strony Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie (SGH) – Zbigniew Grzymała, a ze strony Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (UMK) – Maciej Zastempowski. Ponieważ projekt dotoczył województwa kujawsko-pomorskiego, stąd temat monografii nawiązuje siłą rzeczy do wspierania lokalnej przedsiębiorczości przez jednostki samorządu terytorialnego w obrębie
tego województwa. Aczkolwiek należy zaznaczyć, że pewne konkluzje wynikające z projektu mają charakter uniwersalny. Celem projektu było wypracowanie metod i instrumentów wsparcia ze strony samorządów lokalnych, działających w formule wielopoziomowego zarządzania z samorządem województwa i instytucjami wsparcia, na rzecz wzrostu konkurencyjności i innowacyjności lokalnych małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) współpracujących z kluczowymi firmami. Zakres badań obejmował metodę szczegółowej
identyfikacji tych podmiotów, formułę programu rozwoju gospodarczego i doboru instrumentów wsparcia wraz z dostępem do informacji, a także nowe instytucje współpracy, w tym możliwości finansowania rozwoju firm przez lokalne instytucje finansowe w formule łączenia środków publicznych i prywatnych. Starano się w ten sposób wypełnić lukę badawczą dotyczącą praktycznych metod współpracy między administracją lokalną, działającą w imieniu lokalnej wspólnoty, a przedsiębiorcami funkcjonującym na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego. Projekt REGIOGMINA był realizowany od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2021 r. Stąd odniesienia do źródeł, w tym aktów prawnych, głównie z tego okresu. Podczas fazy badawczej, która zakończyła się w lipcu 2020 r., zrealizowano cztery zadania, w ramach których przeprowadzono analizę sytuacji społeczno-gospodarczej województwa kujawsko-pomorskiego, w tym diagnozę stanu gospodarki województwa, oraz analizę potencjałów gospodarki regionu. Przygotowano dopasowany do cech i potrzeb regionu indywidualny zestaw narzędzi służących realizacji kompleksowych działań na rzecz aktywizacji gospodarczej, pozwalający na koordynowanie aktywności wielu interesariuszy w formule wielopoziomowego zarządzania regionem. Opracowano również metodykę lokalnych programów gospodarczych gmin, metodykę pozyskiwania informacji o MŚP z baz danych gromadzonych przez gestorów publicznych, a także ich geoprzestrzenną identyfikację i analizy uwzględniające struktury administracji lokalnej. Wykonano także analizy dotyczące mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, w wyniku których powstał aktualny obraz stanu sektora MŚP – prezentujący konkurencyjność, innowacyjność, produktywność oraz związki
kooperacyjne między badanymi przedsiębiorstwami. Przeprowadzono także analizę sytuacji inwestycyjnej i eksportowej województwa, diagnozę funkcjonowania istniejących instrumentów wsparcia MŚP oraz analizę relacji między jednostkami samorządu terytorialnego i sektorem MŚP w województwie. Zrealizowano ponadto badania w wybranych krajach świata celem zidentyfikowania potencjalnych, możliwych do przeniesienia na grunt lokalny, rozwiązań. Prace diagnostyczne pozwoliły na rozpoznanie potrzeb związanych z dalszą koordynacją polityki gospodarczej i uwarunkowaniami rozwoju gospodarczego.