Technologiczne aspekty przemiany odkształceniowej w żeliwie sferoidalnym ausferrytycznym. Zeszyt „Mechanika” nr 265

Austenit w żeliwie sferoidalnym ausferrytycznym jest fazą krystaliczną, która od lat wzbudza
zainteresowanie naukowców na całym świecie. Może mieć zarówno pozytywny, jak i negatywny
wpływ na właściwości żeliwa. Z jednej strony, austenit jest utożsamiany z uzyskiwaniem dużej
plastyczności, z drugiej strony, powoduje duże kłopoty z obróbką skrawaniem odlewów. Na pytanie,
jaki jest rzeczywisty wpływ tej fazy na właściwości żeliwa sferoidalnego ausferrytycznego,
można szukać odpowiedzi w postodlewniczej niejednorodności chemicznej i morfologicznej jego
mikrostruktury oraz w przemianie odkształceniowej austenitu. W niniejszym opracowaniu analizie
poddane zostały wyniki prac zrealizowanych w kilku ośrodkach naukowych, dotyczące austenitu
niestabilnego mechanicznie oraz jego przemiany w martenzyt pod wpływem różnych oddziaływań
– naprężenia lub odkształcenia. Ma to szczególne znaczenie w procesach technologicznych, jakim
poddawane jest żeliwo sferoidalne ausferrytyczyne, np.: podczas obróbki skrawaniem, podczas procesów
ścierania bądź kulowania. W ausferrytycznej osnowie żeliwa zachodzi wówczas zjawisko
przemiany części austenitu w martenzyt, zwany martenzytem odkształceniowym. Powoduje ono
umocnienie materiału oraz zmianę właściwości magnetycznych żeliwa. Cechy te zostały potwierdzone
przez autora opracowania wieloma wynikami badań doświadczalnych, co umożliwiło ocenę
wpływu austenitu na właściwości żeliwa sferoidalnego ausferrytycznego oraz opracowanie metody
technologicznej określającej szacunkowo udział austenitu niestabilnego mechanicznie w mikrostrukturze
tego materiału.