Zagłada Żydów. Studia i Materiały nr 11 R. 2015

We wstępie redakcja zwraca uwagę na niebezpieczeństwo wynikające z coraz śmielej artykułowanych zapowiedzi radykalnych działań w obszarze tzw. polityki historycznej, a zwłaszcza zagrożenia dla prowadzenia badań naukowych oraz groźbę instrumentalizowania problematyki Holokaustu.

Spośród tekstów zamieszczonych w dziale „Studia” na szczególną uwagę zasługuje artykuł Karoliny Panz poświęcony fenomenowi powojennej przemocy na Podhalu. Autorka analizuje przebieg i mechanizm tych zbrodni, lecz przede wszystkim przypomina ich ofiary. Kolejne opracowania dotyczą szerokiego pojętej problematyki pomocy i ratowania: ewakuacji dzieci żydowskich z terenu ZSRR do Palestyny w latach 1942–1943, warunków przetrwania w okupowanej Belgii, Holandii i Francji, pomocy Żydom na terenie Vichy, paradoksów związanych z ukrywaniem Żydów w Warszawie. Dział ten uzupełnia studium o holenderskim naziście prowadzącym zorganizowaną grabież dzieł sztuki.

W dziale „Sylwetki” prezentujemy biografię i dorobek kolejnego historyka Zagłady – Filipa Friedmana, zaś w sekcji „Materiały” nieznany dziennik o ukrywaniu po „aryjskiej stronie”.

W numerze działy:
Studia
Z warsztatów badawczych
Materiały
Konteksty
Małe formy
Omówienia, recenzje, przeglądy
Wydarzenia
Curiosa

a w nich m.in.:
• Karolina Panz, o antyżydowskiej przemocy na Podhalu tuż po wojnie
• Pim Griffoen i Ron Zeller o Zagładzie w Holandii, Francji i Belgii w ujęciu porównawczym
• Nawojka Cieślinska-Lobkowicz o grabieży dzieł sztuki przez Pietera Nicolaasa Mentena
• Katharina Friedla o strategiach przetrwania małżeństw mieszanych w Hamburgu i Wrocławiu
• Pamiętnik dr. Chaima Einhorna, pisany w ukryciu po stronie aryjskiej
• Bartłomiej Rusin na temat bułgarskiej historiografii Zagłady
• Stefan Klemp o warsztacie badacza działalności niemieckich batalionów policyjnych
• Tomasz Ceran w eseju o totalitaryzmie i problemie zła
• Piotr Filipkowski o książkach Mikołaja Grynberga
• Jacek Leociak o Zuzannie Ginczance
• Agnieszka Haska o nadużyciach w „Roku Karskiego”
• Blok tekstów o nauczaniu o Holokauście w Polsce, Niemczech i Kanadzie
• Dyskusja wokół Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie