Podróż dookoła świata

Dziennik kapitana Jurija Lisianskiego, dowódcy okrętu „Newa” w pierwszej rosyjskiej wyprawie dookoła świata na początku XIX wieku (drugim okrętem tej wyprawy była „Nadieżda”, dowodzona przez Iwana Kruzenszterna).

Pierwsze polskie wydanie zapisu tej niezwykłej podróży, prowadzącej przez słabo wówczas jeszcze poznane tereny, takie jak Alaska, Hawaje czy Wyspa Wielkanocna. Książkę tę wypełniają opisy odkryć geograficznych (imię Lisianskiego nosi jedna z wysp na Pacyfiku) oraz relacje z życia na żaglowcu i z dramatycznych zmagań z żywiołem – siłami oceanu, sztormami i – wcale nie mniej groźną w czasach sprzed wynalezienia silników spalinowych – ciszą morską.

Książka ta jest również bogatym źródłem informacji na temat obyczajów ludów zamieszkujących Alaskę i inne egzotyczne obszary. Wiele miejsca Lisianski poświęcił opisom rozpoczynającej się wówczas kolonizacji Alaski i roli, jakiej odegrała w niej słynna Kompania Rosyjsko-Amerykańska, zajmująca się w dużej mierze handlem futrami żyjących tu zwierząt i wykorzystująca bezlitośnie rodzimych mieszkańców tych terenów.

Porywająca lektura nie tylko dla miłośników morskich opowieści. Barwne historie autora dziennika uzupełniają przypisy współczesnych znawców kartografii, marynistyki, etnografii itp., co pozwala dzisiejszym czytelnikom na ocenę relacji Lisianskiego w kontekście aktualnej wiedzy na temat opisywanych tu zjawisk i zdarzeń.

Tłumaczem i inicjatorem wydania tych dzienników jest prof. Stanisław Rakusa-Suszczewski, wybitny znawca biologii polarnej, współzałożyciel stacji im. H. Arctowskiego, współorganizator i kierownik naukowy wielu wypraw antarktycznych. Publikacja ukazała się dzięki pomocy finansowej Zakładu Biologii Antarktyki PAN, Stacji Naukowej PAN w Moskwie, firmy Naviga „Krzysztof Makowski” oraz Morskiego Instytutu Rybackiego w Gdyni.

Okręt „Newa” na Zatoce Sitka − na obrazie współczesnego artysty Marka R. Mayersa − można oglądać pod adresami:
http://birminghamfreepress.com/wordpress/?p=305
http://www.kirstengallery.com/MMyers/myers.htm

Wszystkie mapy i ryciny zamieszczone w tej książce pochodzą z atlasu Jurija Lisianskiego Sobranije kart i risunkow pronadleżaszczich k putieszestwiju fłota Kapitana 1-ogo ranga i Kawalera Jurija Lisiankogo na korable „Newa”, znajdującego się w zbiorach Gabinetu Zbiorów Kartograficznych Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie pod sygnaturą M.6784. Za zgodę na wykorzystanie tych rycin i pomoc przy ich kompletowaniu Wydawnictwa UW składają gorące podziękowania pracownikom Gabinetu Zbiorów Kartograficznych BUW.