Opinie o Nas
 

Dodano produkt do koszyka

-14%

NOWOŚĆ

Anestezjologia i intensywna opieka Klinika i pielęgniarstwo

ebook

Anestezjologia i intensywna opieka Klinika i pielęgniarstwo

Cena: 144.00 zł

Nasza cena: 124.00

Oszczędzasz: (14%)

Najniższa cena produktu w ostatnich 30 dniach: 124.00 zł

Format:
Wydawca:
Reklamacja i zwroty

Czas na zwrot: 14 dni.

Zapraszamy do zapoznania się z warunkami zwrotów i reklamacji, a także informacjami o wyjątkach ustawowego prawa do odstąpienia od umowy zawartej na odległość. Więcej informacji znajdą Państwo na stronie Zwroty i reklamacje.

Koszty dostawy
  • Przesyłka elektroniczna (e-mail) 0.00 zł brutto
Opis produktu
Jest to pierwszy zintegrowany podręcznik z tej dziedziny na rynku wydawniczym. Stanowi źródło aktualnej wiedzy i niezbędnych umiejętności, przydatnych w nauce i praktyce w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego oraz intensywnej terapii i opieki. Treść podręcznika jest zgodna z obowiązującymi. ujednoliconymi programami nauczania na poziomie licencjackim i magisterskim.


Tytuł
Anestezjologia i intensywna opieka
Podtytuł
Klinika i pielęgniarstwo
Język
polski
Wydawnictwo
PZWL
ISBN
978-83-200-4859-9
Rok wydania
2014 Warszawa
Wydanie
1
Liczba stron
584
Format
pdf
Spis treści
Wykaz autorów V Przedmowa VIII Spis skrótów 29 CZEŚĆ I — ANESTEZJOLOGIA I INTENSYWNA TERAPIA 31 ANESTEZJOLOGIA 33 1. Rys historyczny anestezjologii, intensywnej terapii i pielęgniarstwa anestezjologicznegoLaura Wołowicka 35 1.1. Krótka historia znieczulenia 35 1.2. Krótka historia intensywnej terapii 36 1.3. Krótka historia pielęgniarstwa anestezjologicznego 38 Pytania i zadania kontrolne 38 Piśmiennictwo 38 2. Przygotowanie chorego do znieczuleniaIwona Trojanowska 39 2.1. Wywiad 40 2.2. Badanie przedmiotowe 41 2.3. Badania laboratoryjne 42 2.4. Ryzyko związane z operacją 43 2.5. Premedykacja 43 2.6. Leki stosowane najczęściej w premedykacji 44 Pytania i zadania kontrolne 45 Piśmiennictwo 45 3. Leki w anestezjologiiDariusz Luboń, Leszek Machej 46 3.1. Wziewne środki znieczulające ogólnie 47 3.2. Anestetyki lotne 48 3.3. Dożylne środki znieczulające 49 3.4. Środki zwiotczające 51 3.5. Środki miejscowo znieczulające 52 Pytania i zadania kontrolne 52 Piśmiennictwo 52 4. Znieczulenie ogólneWojciech Gaszyński,Waldemar Machała 53 4.1. Aparat do znieczulenia 54 4.2. Metody znieczulenia ogólnego 56 4.3. Rodzaje znieczulenia ogólnego 56 4.4. Anestetyki wziewne 57 4.5. Środki zwiotczające mięśnie 58 4.6. Dożylne środki znieczulenia ogoónego 60 Pytania i zadania kontrolne 63 Piśmiennictwo 63 5. Znieczulenie przewodoweWojciech Gaszyński,Waldemar Machała, Tomasz Gaszyński 64 5.1. Podział znieczuleń przewodowych 64 5.2. Środki znieczulenia przewodowego 66 5.2.1. Czynniki kliniczne wpływające na działanie środków znieczulenia przewodowego 67 5.3. Podział znieczulenia przewodowego 68 Pytania i zadania kontrolne 71 Piśmiennictwo 71 6. Znieczulenie w chirurgii ogólnejMaria Wujtewicz 72 6.1. Zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej 72 6.2. Niebezpieczeństwo zachłyśnięcia się 73 6.3. Utrata ciepła 74 6.4. Niepożądane reakcje związane z drażnieniem trzewi 74 6.5. Zwiotczenie mięśni poprzecznie prążkowanych 74 6.6. Upośledzenie czynności układu oddechowego 75 6.7. Metody znieczulenia 75 6.8. Prowadzenie znieczulenia 75 6.9. Chirurgia laparoskopowa 76 Pytania i zadania kontrolne 77 Piśmiennictwo 77 7. Znieczulenie w neurochirurgii Leon Drobnik 78 7.1. Zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe 79 7.2. Niedokrwienie i niedotlenienie mózgowia 80 7.3. Wpływ środków stosowanych w znieczuleniu ogólnym na metabolizm mózgowia i mózgowy przepływ krwi 83 7.4. Monitorowanie chorych znieczulanych do zabiegów neurochirurgicznych 84 7.5. Znieczulenie do zabiegów naczyniowych mózgu z otwarciem jamy czaszki 85 7.6. Znieczulenie do zabiegów w dole tylnym czaszki 86 7.7. Znieczulenie do operacji zmian nowotworowych w ośrodkowym układzie nerwowym 87 7.8. Znieczulanie chorych z pourazowymi obrażeniami mózgowia 87 Pytania i zadania kontrolne 88 Piśmiennictwo 88 8. Znieczulenie w położnictwie i ginekologii — Michał Gaca, Natalia Kokot 89 8.1. Znieczulenie w ginekologii 89 8.2. Znieczulenie w położnictwie 90 8.3. Zmiany fizjologiczne w ciąży 91 8.3.1. Układ krążenia 91 8.3.2. Układ oddechowy 92 8.3.3. Metabolizm 93 8.3.4. Przewód pokarmowy 93 8.3.5. Ośrodkowy układ nerwowy 94 8.3.6. Układ krzepnięcia krwi 94 8.4. Bezpieczeństwo stosowania leków anestezjologicznych w ciąży 94 8.5. Znieczulenie do cięcia cesarskiego — znieczulenie podpajęczynówkowe 96 8.6. Znieczulenie do cięcia cesarskiego — znieczulenie ogólne 96 8.7. Znieczulenie ciężarnej do zabiegów niepołożniczych 97 Pytania i zadania kontrolne 98 Piśmiennictwo 98 9. Znieczulenie poroduHanna Billert 99 9.1. Ból porodowy 99 9.2. Sposoby uśmierzania bólu porodowego 101 9.3. Blokady centralne — najskuteczniejsze sposoby znieczulania porodu 102 9.4. Inne metody znieczulenia przewodowego 105 9.5. Układowe stosowanie opioidów 106 9.5.1. Metody wziewne 107 9.5.2. Niefarmakologiczne i alternatywne metody uśmierzania bólu porodowego 107 9.5.3. Podsumowanie 108 Pytania i zadania kontrolne 108 Piśmiennictwo 108 10. Znieczulenie w ortopedii i chirurgii urazowejAlicja Bartkowska-Śniatkowska 109 10.1. Zasady ogólne 109 10.2. Znieczulenie przewodowe a profilaktyka i leczenie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej 112 10.3. Zator tłuszczowy 112 10.4. Znieczulenie w wybranych zabiegach ortopedycznych 112 10.4.1. Endoprotezoplastyka stawów biodrowych i kolanowych 112 10.4.2. Złamanie szyjki kości udowej 113 10.4.3. Inne zabiegi 114 10.4.4. Operacje nagłe po urazach wielonarządowych 114 10.5. Kryteria wyboru rodzaju znieczulenia 115 Pytania i zadania kontrolne 116 Piśmiennictwo 116 11. Znieczulenie w laryngologii i chirurgii twarzowo-szczękowej Iwona Trojanowska 117 11.1. Odrębności znieczulenia do wybranych zabiegów 119 11.1.1. Usunięcie migdałka adenoidalnego (gardłowego) i migdałków podniebiennych 119 11.1.2. Operacje ucha 119 11.1.3. Mikrochirurgia wewnątrzkrtaniowa 120 11.1.4. Wycięcie krtani 121 11.1.5. Guzy głowy i szyi 122 11.1.6. Urazy twarzoczaszki 122 Pytania i zadania kontrolne 123 Piśmiennictwo 123 12. Znieczulenie w okulistyceAlicja Bartkowska–Śniatkowska 124 12.1. Odrębności zabiegów okulistycznych 125 12.1.1. Nieruchome pole operacyjne 125 12.1.2. Kontrola ciśnienia wewnątrzgałkowego 125 12.1.3. Ograniczenie krwawienia w polu operacyjnym 126 12.1.4. Znieczulenie 126 12.1.5. Odruch oczno-sercowy 126 12.1.6. Kontrola szerokości źrenic 127 12.1.7. Wymioty pooperacyjne 127 12.2. Uwagi praktyczne dotyczące znieczulenia 128 12.2.1. Premedykacja 128 12.3. Wybór sposobu znieczulenia 128 12.3.1. Znieczulenie miejscowe 128 12.3.2. Znieczulenie ogólne 129 12.4. Zasady znieczulenia ogólnego 129 12.4.1. Wybór leków do znieczulenia ogólnego 130 12.4.2. Znieczulenie miejscowe czy ogólne? 130 12.4.3. Czy sedacja może stanowic´ metodę alternatywną w stosunku do znieczulenia ogólnego? 130 12.5. Znieczulenie w wybranych zabiegach okulistycznych 131 12.5.1. Operacja jaskry 131 12.5.2. Operacja odwarstwienia siatkówki 131 12.5.3. Operacja zaćmy 132 12.5.4. Operacje zeza 132 12.5.5. Operacje okulistyczne nagłe 132 Pytania i zadania kontrolne 133 Piśmiennictwo 133 13. Znieczulenie u dzieciDariusz Luboń, Monika Nowicka 134 13.1. Aspekt psychologiczny postępowania anestezjologicznego 134 13.2. Odrębności anatomiczne i fizjologiczne 135 13.2.1. Układ oddechowy 135 13.2.2. Układ krążenia 136 13.2.3. Termoregulacja 136 13.2.4. Gospodarka płynowa 137 13.2.5. Skład krwi 137 13.2.6. Przygotowanie do znieczulenia i premedykacja 137 13.2.7. Karencja pokarmowa 138 13.2.8. Premedykacja 138 13.3. Sprzęt anestezjologiczny 138 13.4. Indukcja znieczulenia ogólnego 139 13.4.1. Znieczulenie wziewne 139 13.4.2. Znieczulenie dożylne 140 13.4.3. Ekstubacja 140 13.5. Znieczulenie przewodowe 140 13.6. Znieczulenie noworodka 140 Pytania i zadania kontrolne 141 Piśmiennictwo 141 14. Znieczulanie chorych w wieku podeszłymMaria Wujtewicz 142 14.1. Przygotowanie przedoperacyjne 143 14.2. Premedykacja 144 14.3. Wybór metody znieczulenia 144 14.4. Wprowadzenie do znieczulenia 145 14.5. Podtrzymanie znieczulenia 146 14.6. Wczesny okres pooperacyjny 146 Pytania i zadania kontrolne 147 Piśmiennictwo 147 15. Znieczulenie w endokrynologiiTomasz Łazowski, Teresa Korta 148 15.1. Układ wewnątrzwydzielniczy 148 15.2. Gruczoły wydzielania wewnętrznego 149 15.3. Choroby gruczołów wydzielania wewnętrznego 151 15.3.1. Cukrzyca 151 15.3.2. Wyspiak (insulinoma) 153 15.3.3. Choroby tarczycy 153 15.3.4. Choroby nadnerczy 154 15.3.5. Guzy przysadki 154 Pytania i zadania kontrolne 155 Piśmiennictwo 155 16. Znieczulenie w urologii. Znieczulenie do przeszczepienia nerki i trzustkiTomasz Łazowski 156 16.1. Metody znieczulenia 156 16.2. Specyficzne problemy znieczulenia w urologii 157 16.3. Postępowanie anestezjologiczne podczas operacji przeszczepienia nerki 159 16.3.1. Wywiad, premedykacja, przygotowanie do operacji 159 16.3.2. Postępowanie 159 16.4. Postępowanie u chorych ze schyłkowa niewydolnością nerek i cukrzycą. Przeszczepienie trzustki 161 Pytania i zadania kontrolne 162 Piśmiennictwo 162 17. Znieczulenie w chirurgii jednego dnia— znieczulenie ambulatoryjneTomasz Łazowski 163 17.1. Metody znieczulenia 163 17.2. Ocena przedoperacyjna 165 17.3. Dobór chorych 165 17.4. Niezbędne badania laboratoryjne zlecane przed operacją i znieczuleniem 166 17.5. Eliminacja konieczności intensywnego nadzoru pooperacyjnego 167 Pytania i zadania kontrolne 168 Piśmiennictwo 168 18. Bezpieczeństwo znieczuleniaKrzysztof Przesmycki 169 Pytania i zadania kontrolne 175 Piśmiennictwo 175 19. Powikłania znieczulenia ogólnego i przewodowegoLaura Wołowicka 176 19.1. Podział i charakterystyka powikłań´ 176 19.2. Powikłania oddechowe 176 19.3. Powikłania krążeniowe 177 19.4. Powikłania ze strony ośrodkowego układu nerwowego 178 19.5. Zaburzenia termoregulacji 178 19.6. Powikłania znieczuleń´ przewodowych 179 19.6.1. Inne powikłania 180 Pytania i zadania kontrolne 180 Piśmiennictwo 180 20. Opieka pooperacyjna na oddziale wybudzeńKrzysztof Przesmycki, Małgorzata Lalak-Dybała 181 20.1. Standardy postępowania i organizacja opieki pooperacyjnej na oddziałach wybudzeń — historia 181 20.2. Niestabilność´ czynności życiowych po znieczuleniu 182 20.3. Standardy postępowania na oddziale wybudzeń 183 20.4. Personel oddziału wybudzeń 185 20.5. Lokalizacja i wielkość´ oddziału wybudzeń 185 20.6. Rutynowe postępowanie pooperacyjne 186 Pytania i zadania kontrolne 187 Piśmiennictwo 187 INTENSYWNA TERAPIA 189 1. Ostra niewydolność´ oddechowaMaria Wujtewicz 191 1.1. Podział ostrej niewydolności oddechowej 191 1.2. Patofizjologia ostrej niewydolności oddechowej 192 1.3. Objawy kliniczne ostrej niewydolności oddechowej 194 1.4. Rozpoznanie ostrej niewydolności oddechowej 194 1.5. Leczenie ostrej niewydolności oddechowej 195 1.6. Zespół ostrych zaburzeń´ oddechowych (ARDS) 195 Pytania i zadania kontrolne 196 Piśmiennictwo 196 2. Wentylacja mechanicznaMaria Wujtewicz 197 2.1. Metody wentylacji mechanicznej 198 2.2. Metody poprawy utlenowania krwi 199 2.3. Skutki niepożądane wentylacji mechanicznej 200 2.4. Monitorowanie wentylacji 201 2.5. Odzwyczajanie od respiratora 201 Pytania i zadania kontrolne 202 Piśmiennictwo 202 3. WstrząsGrażyna Durek 203 3.1. Patofizjologia wstrząsu 205 3.2. Obraz kliniczny wstrząsu 207 3.3. Leczenie wstrząsu 209 Pytania i zadania kontrolne 212 Piśmiennictwo 212 4. Stany nieprzytomności — śpiączkiWojciech Gaszyński, Anna Samborska-Sablik 213 4.1. Przyczyny śpiączek 215 4.2. Postępowanie wstępne 217 4.3. Rozpoznanie śpiączki 219 4.4. Zapobieganie uszkodzeniu ośrodkowego układu nerwowego 224 4.5. Ogólne zasady postępowania z chorym nieprzytomnym 225 4.6. Rokowanie w śpiączce 226 Pytania i zadania kontrolne 227 Piśmiennictwo 227 5. ObrażeniaIwona Trojanowska, Laura Wołowicka 228 5.1. Wskazania do przyjęcia na oddział intensywnej terapii 228 5.2. Priorytety postępowania leczniczego i diagnostycznego 228 5.3. Rozpoznawanie obrażeń´ i powikłań pourazowych w intensywnej terapii 230 5.4. Obrażenia klatki piersiowej i jamy brzusznej 230 5.4.1. Klasyfikacja obrażeń´ klatki piersiowej 230 5.5. Obrażenia ośrodkowego układu nerwowego. Wytyczne intensywnej terapii 232 5.6. Ostra niewydolność´ oddechowa w ciężkich obrażeniach. Wytyczne intensywnej terapii 232 5.7. Wstrząs urazowy 233 5.8. Analgosedacja 234 5.9. Leczenie żywieniowe 235 Pytania i zadania kontrolne 235 Piśmiennictwo 235 6. Ostre zespoły brzuszneLaura Wołowicka 236 6.1. Charakterystyka ogólna ostrych zespołów brzusznych 236 6.2. Niedrożność´ jelit i zapalenie otrzewnej 237 6.3. Ostre zapalenie trzustki 239 6.4. Ostre niedokrwienie krezki 239 Pytania i zadania kontrolne 240 Piśmiennictwo 240 7. Ostra niewydolność nerek i wątroby Tomasz Łazowski, Agata Paczkowska 241 7.1. Ostra niewydolność nerek 241 7.1.1. Ostra niewydolność nerek u chorych leczonych na oddziale intensywnej terapii 241 7.1.2. Niewydolność nerek przednerkowa 242 7.1.3. Niewydolność nerek nerkowa 243 7.1.4. Niewydolność nerek zanerkowa 245 7.2. Ostra niewydolność wątroby 248 7.2.1. Objawy ostrej niewydolności wątroby 249 7.2.2. Zaburzenia innych układów 250 7.2.3. Rokowanie 251 7.2.4. Metody leczenia 251 Pytania i zadania kontrolne 253 Piśmiennictwo 253 8. SepsaGrażyna Durek 254 8.1. Ostra dysfunkcja narządowa spowodowana przez sepsę 258 8.2. Leczenie ciężkiej sepsy 260 Pytania i zadania kontrolne 264 Piśmiennictwo 264 9. Choroby nerwowo-mięśniowe — zagadnienia wybraneKrzysztof Kusza 266 9.1. Miopatie 267 9.1.1. Dystrofia mięśniowa postępująca Duchenne’a 267 9.2. Choroby płytki motorycznej (nerwowo-mięśniowej) 268 9.2.1. Miastenia rzekomoporaźna (myasthenia gravis)—choroba Erba–Goldflama 269 9.2.2. Intensywna terapia miastenii rzekomoporaźnej 270 9.3. Ostre polineuropatie zapalne 272 9.3.1. Zespół Guillaina–Barrégo 272 9.3.2. Intensywna terapia zespołu Guillaina–Barrégo 272 9.4. Neuropatie chorych krytycznie 275 9.4.1. Polineuropatia chorych krytycznie 275 9.4.2. Miopatia chorych krytycznie 275 Pytania i zadania kontrolne 276 Piśmiennictwo 276 10. Stany po nagłym zatrzymaniu krążeniaLaura Wołowicka 277 10.1. Zaburzenia w ośrodkowym układzie nerwowym w następstwie nagłego zatrzymania krążenia 277 10.1.1. Czynniki pogłębiające uszkodzenie mózgu po nagłym zatrzymaniu krążenia 278 10.2. Zmiany ogólnoustrojowe w chorobie poresuscytacyjnej 279 10.3. Niewydolność oddechowa po nagłym zatrzymaniu krążenia 279 10.4. Zaburzenia układu krążenia 279 10.5. Intensywna terapia w chorobie poresuscytacyjnej 280 10.5.1. Ochrona mózgu po nagłym zatrzymaniu krążenia 281 10.5.2. Stosowanie hipotermii umiarkowanej 281 10.5.3. Optymalizacja wentylacji 281 10.5.4. Stabilizacja układu krążenia 281 10.5.5. Inne elementy intensywnej terapii 282 10.5.6. Wyniki leczenia choroby poresuscytacyjnej 282 Pytania i zadania kontrolne 282 Piśmiennictwo 282 11. Śmierć mózgu. Opieka nad dawcą narządówRomuald Bohatyrewicz, Maciej Żukowski 283 11.1. Mechanizm śmierci mózgu 283 11.2. Procedura rozpoznawania śmierci mózgu 284 11.2.1. Odruchy rdzeniowe 286 11.3. Opieka nad dawcą narządów na oddziale intensywnej terapii 286 11.4. Postępowanie podczas pobierania narządów 287 Pytania i zadania kontrolne 288 Piśmiennictwo 288 12. Ból i jego leczenieMarek Suchorzewski 289 12.1. Patofizjologia bólu 289 12.1.1. Szlak nocycepcji — ,,droga bólowa’’ 290 12.1.2. Patofizjologiczny podział bólu 290 12.1.3. Kliniczny podział bólu 290 12.2. Ocena kliniczna chorego z bólem 291 12.3. Metody leczenia bólu 292 12.3.1. Metody farmakologiczne leczenia bólu 292 12.3.2. Metody niefarmakologiczne leczenia bólu 293 12.4. Rola pielęgniarki w diagnostyce i leczeniu bólu 293 12.5. Ból ostry 294 12.6. Ocena kliniczna chorego z ostrym bólem 295 12.6.1. Cele klinicznej oceny bólu 296 12.7. Ból pooperacyjny 296 12.8. Farmakoterapia w analgezji pooperacyjnej 297 12.8.1. Ciągła dożylna infuzja opioidów 298 12.8.2. Analgezja nieopioidowymi lekami przeciwbólowymi 298 12.8.3. Koanalgetyki w zwalczaniu bólu pooperacyjnego 299 12.8.4. ,,Analgezja sterowana przez chorego’’ podawana drogą dożylną (patient-controlled analgesia, PCA) 299 12.8.5. ,,Analgezja sterowana przez pielęgniarkę’’ (nurse-controlled analgesia, NLA) 299 12.8.6. Analgezja ,,z wyprzedzeniem’’ (preemptive analgesia) 300 12.8.7. Techniki znieczulenia miejscowego w zwalczaniu bólu pooperacyjnego 300 12.8.8. Analgezja multimodalna 301 Pytania i zadania kontrolne 301 Piśmiennictwo 301 13. Podstawowe zabiegi resuscytacyjne i użycie automatycznych defibrylatorów zewnętrznych u osób dorosłychJanusz Andres, Grzegorz Cebula 302 13.1. Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u osób dorosłych (BLS) 304 13.2. Ryzyko dla ratowników 313 13.3. Udrażnianie dróg oddechowych 313 13.4. Rozpoznanie zatrzymania krążenia 314 13.5. Początkowe oddechy ratunkowe 314 13.6. Wentylacja 315 13.7. Uciskanie klatki piersiowej 316 13.7.1. Stosunek liczby uciśnięć klatki piersiowej do wentylacji 317 13.7.2. Uciskanie klatki piersiowej jako jedyny element resuscytacji krążeniowo-oddechowej 317 13.7.3. Resuscytacja krążeniowo-oddechowa w ciasnych pomieszczeniach 318 13.8. Użycie automatycznego defibrylatora zewnętrznego (AED) 318 13.8.1. Sekwencja użycia automatycznego defibrylatora zewnętrznego 318 13.8.2. Resuscytacja krążeniowo-oddechowa przed defibrylacją 322 13.8.3. Polecenia głosowe 323 13.8.4. W pełni automatyczny defibrylator zewnętrzny 323 13.9. Program publicznego dostępu do defibrylacji (PAD) 323 Pytania i zadania kontrolne 324 Piśmiennictwo 324 CZĘŚĆ II — PIELĘGNIARSTWO ANESTEZJOLOGICZNE I INTENSYWNA OPIEKA PIELĘGNIARSKA 325 PODSTAWY PIELĘGNIARSTWA ANESTEZJOLOGICZNEGO I INTENSYWNEJ OPIEKI PIELĘGNIARSKIEJ 327 1. Proces pielęgnowaniaDorota Talarska 329 1.1. Schemat procesu pielęgnowania 329 1.2. Formułowanie diagnozy pielęgniarskiej 330 1.2.1. Systematyka NANDA 331 1.3. Rodzaje i elementy diagnozy pielęgniarskiej 331 1.3.1. Diagnoza pielęgniarska właściwa 332 1.3.2. Pielęgniarska diagnoza ryzyka i dużego ryzyka 333 1.3.3. Wstępna diagnoza pielęgniarska 333 1.3.4. Pielęgniarska diagnoza samopoczucia 334 1.3.5. Pielęgniarska diagnoza zespołu 334 1.4. Orzeczenia diagnostyczne 334 Pytania i zadania kontrolne 336 Piśmiennictwo 336 2. Zmiany świadomości i sedacja Edyta Cudak 337 2.1. Określenie pojęcia ,,świadomość’’ 337 2.2. Metody oceny stanu świadomości 337 2.3. Sedacja 339 Pytania i zadania kontrolne 343 Piśmiennictwo 343 3. Monitorowanie hemodynamiczneLucyna Płaszewska- Żywko 344 3.1. Pomiar ciśnienia tętniczego krwi 344 3.2. Inwazyjny pomiar ciśnienia 346 3.3. Pomiar ośrodkowego ciśnienia żylnego 348 3.4. Pomiary hemodynamiczne za pomocą cewnika Swana–Ganza 349 3.5. Elektrokardiografia 350 3.5.1. Wykonywanie zapisu elektrokardiograficznego 350 Pytania i zadania kontrolne 351 Piśmiennictwo 351 4. Pielęgnowanie chorego z dostępem naczyniowym (żylnym i tętniczym)Katarzyna Gój 352 4.1. Cewnikowanie naczyń żylnych obwodowych 352 4.2. Cewnikowanie żył głównych 353 4.3. Dostęp naczyniowy tętniczy 356 Pytania i zadania kontrolne 357 Piśmiennictwo 357 5. Przetaczanie płynów infuzyjnychMargareta Gabryszak 358 5.1. Prawidłowe zapotrzebowanie na płyny 358 5.2. Ocena równowagi płynowej 359 5.2.1. Pacjent odwodniony 359 5.2.2. Pacjent przewodniony 360 5.2.3. Podstawowe zapotrzebowanie na płyny 360 5.3. Podział płynów infuzyjnych 361 5.3.1. Rodzaje opakowań na płyny infuzyjne 362 5.4. Urządzenia dawkujące i filtrujące płyny 363 5.5. Powikłania związane z przetaczaniem płynów 363 5.6. Procedura przygotowania i podawania płynów infuzyjnych 364 Pytania i zadania kontrolne 365 Piśmiennictwo 365 6. Wsparcie żywieniowe Maria Kózka 366 6.1. Zapotrzebowanie na podstawowe składniki pokarmowe 366 6.2. Ocena stanu odżywienia 368 6.3. Metody leczenia żywieniowego 368 6.3.1. Żywienie enteralne 368 6.3.2. Żywienie pozajelitowe 370 Pytania i zadania kontrolne 372 Piśmiennictwo 372 7. Przedłużone unieruchomienie i usprawnianie chorego Maria Kózka 373 7.1. Wpływ unieruchomienia na funkcjonowanie organizmu 373 7.2. Zasady usprawniania leczniczego 374 7.2.1. Usprawnianie układu oddechowego 375 7.2.2. Usprawnianie układu sercowo-naczyniowego 377 7.2.3. Usprawnianie układu kostno-stawowego 378 7.2.4. Psychoterapia i muzykoterapia 379 Pytania i zadania kontrolne 380 Piśmiennictwo 380 8. Zagadnienia etyczne w intensywnej terapiiMichał Musielak, Aleksandra Fryś 381 8.1. Relacje zespół medyczny–pacjent 381 8.2. Pojęcie śmierci i stosunek do niej 383 8.3. Sprawiedliwy podział ograniczonych śródków leczniczych 386 Pytania i zadania kontrolne 387 Piśmiennictwo 387 PIELĘGNIARSTWO ANESTEZJOLOGICZNE 389 1. Pacjent na bloku operacyjnymIrena Krysiak 391 1.1. Dokumentacja znieczulenia 393 1.2. Bezpieczeństwo chorego na bloku operacyjnym 394 1.2.1. Wyposażenie i sprzęt do znieczulenia, monitorowania, leczenia i ratowania życia 395 1.2.2. Standardy i zalecenia dotyczące postępowania przed znieczuleniem, w trakcie i po jego zakończeniu 395 1.2.3. Jakość pracy personelu medycznego (uprawnienia, przygotowanie zawodowe i kompetencje zespołu) 398 1.2.4. System organizacji i zarządzania 398 1.2.5. Umiejętność´ pracy zespołowej 399 Pytania i zadania kontrolne 399 Piśmiennictwo 399 2. Technika w praktyce pielęgniarki anestezjologicznejJadwiga Łazarenko 401 2.1. Sprzęt i aparatura 401 2.2. Standardy monitorowania chorego znieczulanego 404 2.2.1. Standard podstawowy monitorowania 405 2.2.2. Standard poszerzony monitorowania 405 Pytania i zadania kontrolne 409 Piśmiennictwo 409 3. Opieka nad pacjentem znieczulanym do zabiegów w chirurgii ogólnej Grażyna Bączyk, Margarita Gabryszak 410 3.1. Okres przedoperacyjny 410 3.2. Okres śródoperacyjny 412 3.2.1. Ułożenie pacjenta do zabiegu chirurgicznego 413 3.2.2. Zabezpieczenie chorego przed hipotermią 413 3.3. Opieka pielęgniarska podczas znieczulenia ogólnego 414 3.4. Opieka pielęgniarska nad chorym znieczulanym do zabiegów w trybie pilnym. Znieczulanie pacjenta niebędącego na czczo (,,z pełnym żołądkiem’’) 414 3.5. Opieka pielęgniarska nad chorym znieczulanym do zabiegów wykonywanych metoda laparoskopową 416 3.6. Okres pooperacyjny 416 3.6.1. Ból pooperacyjny 416 Pytania i zadania kontrolne 417 Piśmiennictwo 417 4. Opieka nad pacjentem znieczulanym do zabiegów neurochirurgicznych Anna Marczyńska 419 4.1. Przyjęcie chorego na blok operacyjny 419 4.2. Wprowadzenie do znieczulenia 420 4.3. Operacja w pozycji na plecach lub na boku 420 4.4. Operacja w pozycji siedzącej 421 4.5. Operacja w pozycji na brzuchu 424 4.6. Podtrzymanie znieczulenia i nadzór nad pacjentem w czasie zabiegu 424 4.7. Zakończenie znieczulenia i przekazanie pacjenta 425 Pytania i zadania kontrolne 427 Piśmiennictwo 427 5. Opieka nad pacjentem znieczulanym w ortopedii i chirurgii urazowejKatarzyna Gój 428 5.1. Postępowanie pielęgniarskie podczas znieczulania pacjenta do zabiegów ortopedycznych 428 5.1.1. Ocena przedoperacyjna 428 5.1.2. Postępowanie anestezjologiczne podczas znieczulenia do zabiegów ortopedycznych 430 5.1.3. Postępowanie pooperacyjne 432 5.2. Postępowanie anestezjologiczne w chirurgii urazowej 432 5.2.1. Przygotowanie anestezjologiczne do zabiegu chirurgicznego 432 5.2.2. Transport i postępowanie anestezjologiczne na bloku operacyjnym 433 5.2.3. Postępowanie pooperacyjne 434 5.2.4. Postępowanie anestezjologiczne u dzieci w przypadku pourazowego zabiegu operacyjnego 435 Pytania i zadania kontrolne 435 Piśmiennictwo 435 6. Opieka nad pacjentem znieczulanym do zabiegów w laryngologii i chirurgii szczękowejMieczysława Burek 436 6.1. Znieczulenie do zabiegów laryngologicznych 437 6.2. Zabiegi laryngologiczne wykonywane ze znieczuleniem 438 Pytania i zadania kontrolne 443 Piśmiennictwo 443 7. Opieka nad pacjentem znieczulanym do zabiegów endokrynologicznychAnna Marczyńska 444 7.1. Przyjęcie pacjenta na blok operacyjny 444 7.2. Indukcja znieczulenia 445 7.2.1. Zabieg w pozycji na plecach z odgięciem głowy 445 7.2.2. Zabieg w ułożeniu na boku 446 7.2.3. Zabieg gruczolaka przysadki 447 7.3. Podtrzymanie znieczulenia i nadzór nad pacjentem w czasie zabiegu 447 7.4. Zakończenie znieczulenia i przekazanie pacjenta 447 7.5. Pobyt pacjenta w sali wybudzeń po zabiegach endokrynologicznych 448 Pytania i zadania kontrolne 449 Piśmiennictwo 449 8. Opieka nad pacjentem znieczulanym do zabiegów urologicznych i do przeszczepienia nerekWioletta Mędrzycka-Dąbrowska 450 8.1. Nadzór i monitorowanie 450 8.2. Przezskórne kruszenie kamieni (ESWL) 451 8.3. Endoskopowe kruszenie kamieni 451 8.4. Resekcje przezcewkowe 452 8.5. Problemy wynikające z chirurgii endoskopowej 454 8.6. Operacje wykonywane metodą otwartą 455 8.7. Operacje laparoskopowe 456 8.8. Transplantacja nerki 457 Pytania i zadania kontrolne 458 Piśmiennictwo 459 9. Opieka nad pacjentką znieczulaną do zabiegów ginekologicznych i położniczych Dorota Pilch 460 9.1. Cięcie cesarskie w znieczuleniu przewodowym (podpajęczynówkowym) 461 9.1.1. Interwencje pielęgniarskie 461 9.2. Hipotensja 461 9.2.1. Interwencje pielęgniarskie 461 9.3. Strach (stres), którego przyczynę można ustalić 462 9.3.1. Interwencje pielęgniarskie 462 9.4. Prowadzenie porodu w znieczuleniu zewnątrzoponowym (PDA) 463 9.4.1. Interwencje pielęgniarskie 463 9.5. Cięcie cesarskie w trybie nagłym — znieczulenie ogólne 464 9.5.1. Interwencje pielęgniarskie 464 9.6. Zabiegi położnicze i ginekologiczne w znieczuleniu ogólnym dożylnym (np. założenie szwu okrężnego na szyjkę macicy, nacięcie ropnia gruczołu Bartholina, wyłyżeczkowanie jamy macicy, elektrokoagulacja, elektrokonizacja) 465 9.6.1. Interwencje pielęgniarskie 465 9.7. Niebezpieczeństwo urazu 465 9.7.1. Interwencje pielęgniarskie 466 Pytania i zadania kontrolne 466 Piśmiennictwo 466 10. Opieka nad dzieckiem znieczulanymMirosława Radowska 467 10.1. Przygotowanie dziecka do znieczulenia 467 10.2. Pobyt dziecka na bloku operacyjnym 468 10.3. Przygotowanie do znieczulenia ogólnego 468 10.4. Wyprowadzenie ze znieczulenia ogólnego 470 10.5. Znieczulenie przewodowe 470 10.5.1. Sala wybudzeń 471 Pytania i zadania kontrolne 472 Piśmiennictwo 472 11. Opieka nad znieczulanym pacjentem w wieku podeszłymAngelika Marciszewska 473 11.1. Charakterystyka wieku podeszłego 473 11.2. Specyfika opieki w okresie okołooperacyjnym 473 Pytania i zadania kontrolne 476 Piśmiennictwo 476 INTENSYWNA OPIEKA PIELĘGNIARSKA 477 1. Pielęgnowanie chorego z obrażeniami wielonarządowymiJoanna Wanot 479 1.1. Diagnoza pielęgniarska I: ryzyko wzrostu ciśnienia śródczaszkowego i ucisku mózgu 479 1.1.1. Interwencje pielęgniarskie 480 1.2. Diagnoza pielęgniarska II: ryzyko wystąpienia hipoksji 481 1.2.1. Interwencje pielęgniarskie 482 1.3. Diagnoza pielęgniarska III: niebezpieczeństwo rozwoju zapalenia otrzewnej w wyniku uszkodzenia narządów wewnętrznych jamy brzusznej 483 1.3.1. Interwencje pielęgniarskie 483 Pytania i zadania kontrolne 484 Piśmiennictwo 484 2. Pielęgnowanie pacjenta z ostraą niewydolnością oddechowąAleksandra Gutysz-Wojnicka 485 2.1. Diagnoza pielęgniarska I: ryzyko nieskutecznego oczyszczania dróg oddechowych 487 2.1.1. Interwencje pielęgniarskie 488 2.2. Diagnoza pielęgniarska II: nieefektywne oddychanie (zaburzenie cech oddechu) przejawiające się epizodami hiperwentylacji 489 2.2.1. Interwencje pielęgniarskie 489 2.3. Diagnoza pielęgniarska III: zaburzona komunikacja werbalna . 490 2.3.1. Interwencje pielęgniarskie 490 2.4. Diagnoza pielęgniarska IV: ryzyko nieskutecznego odzwyczajania (odłączenia) od respiratora 492 2.4.1. Interwencje pielęgniarskie 492 2.5. Procedura postępowania pielęgniarskiego. Toaleta drzewa oskrzelowego u chorego ze sztuczną drogą oddechową 493 2.5.1. Przebieg toalety drzewa oskrzelowego 495 Pytania i zadania kontrolne 497 Piśmiennictwo 497 3. Pielęgnowanie chorego we wstrząsieDanuta Dyk 498 3.1. Diagnoza pielęgniarska I: zmniejszenie się objętości wyrzutowej serca we wstrząsie kardiogennym 498 3.1.1. Interwencje pielęgniarskie 499 3.2. Diagnoza pielęgniarska II: zaburzenia wymiany gazowej 500 3.2.1. Interwencje pielęgniarskie 500 3.3. Diagnoza pielęgniarska III: zmniejszona objętość´ krwi krążącej (hipowolemia) 501 3.3.1. Interwencje pielęgniarskie 501 3.4. Diagnoza pielęgniarska IV: ryzyko zmniejszenia perfuzji tkankowej spowodowane hipowolemią i spadkiem objętości wyrzutowej serca 502 3.4.1. Interwencje pielęgniarskie 502 3.5. Diagnoza pielęgniarska V: wstrząs anafilaktyczny 503 3.5.1. Interwencje pielęgniarskie 504 Pytania i zadania kontrolne 504 Piśmiennictwo 504 4. Pielęgnowanie chorego z ostrą niewydolnością krążeniaLucyna Płaszewska-Żywko 505 4.1. Diagnoza pielęgniarska I: zmniejszony rzut minutowy serca, objawiający się nietolerancją wysiłku i cechami niedotlenienia tkanek i narządów 506 4.1.1. Interwencje pielęgniarskie 507 4.2. Diagnoza pielęgniarska II: ból w klatce piersiowej spowodowany niedotlenieniem mięśnia sercowego (zawał serca, wstrząs kardiogenny) lub zatorem tętnicy płucnej 510 4.2.1. Interwencje pielęgniarskie 510 4.3. Diagnoza pielęgniarska III: zaburzenia oddychania lub wymiany gazowej związane z niedostatecznym zaopatrzeniem mięśnia sercowego w tlen, przenikaniem i gromadzeniem się osocza w świetle pęcherzyków płucnych (w obrzęku płuc) lub zatorem tętnicy płucnej 511 4.3.1. Interwencje pielęgniarskie 511 4.4. Diagnoza pielęgniarska IV: zwiększone ryzyko zakażeń´ związane z inwazyjnym monitorowaniem i leczeniem (obecność´ kaniul obwodowych i centralnych, cewnika Swana–Ganza, linii tętniczej, cewnika Foleya, żywienie przez zgłębnik i(lub) parenteralne, sztuczna wentylacja) oraz obniżona odpornością 512 4.4.1. Interwencje pielęgniarskie 513 4.5. Diagnoza pielęgniarska V: lęk związany z chorobą (rozpoznaniem, leczeniem, rokowaniem), poczuciem uzależnienia od aparatury medycznej, bólem i dyskomfortem psychicznym, izolacją i środowiskiem oddziału intensywnej terapii 513 4.5.1. Interwencje pielęgniarskie 514 4.6. Diagnoza pielęgniarska VI: deficyty w zakresie samopielęgnacji związane z ciężkim stanem zdrowia, zaburzeniami świadomości, sztuczną wentylacją, sedacją i działaniem Śródków zwiotczających mięśnie oraz leczeniem spoczynkowym 514 4.6.1. Interwencje pielęgniarskie 514 Pytania i zadania kontrolne 515 Piśmiennictwo 515 5. Pielęgnowanie chorego nieprzytomnegoIrena Krysiak 516 5.1. Diagnoza pielęgniarska I: upośledzenie drożności dróg oddechowych u chorego oddychającego spontanicznie 517 5.1.1. Interwencje pielęgniarskie 517 5.2. Diagnoza pielęgniarska II: zagrożenie podstawowych czynności życiowych: nieefektywna wymiana gazowa, zaburzenia krążenia 518 5.2.1. Interwencje pielęgniarskie 518 5.3. Diagnoza pielęgniarska III: ryzyko nieefektywnej termoregulacji z powodu zaburzeń´ ośrodka termoregulacji lub infekcji 519 5.3.1. Interwencje pielęgniarskie 519 5.4. Diagnoza pielęgniarska IV: dysfunkcja mięśni i stawów spowodowanabrakiem ruchu 519 5.4.1. Interwencje pielęgniarskie 520 5.5. Diagnoza pielęgniarska V: ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych związanych z zastojem krwi w układzie żylnym kończyn dolnych 520 5.5.1. Interwencje pielęgniarskie 521 5.6. Diagnoza pielęgniarska VI: ryzyko rozwoju odleżyn 521 5.6.1. Interwencje pielęgniarskie 522 Pytania i zadania kontrolne 523 Piśmiennictwo 523 6. Pielęgnowanie pacjenta w chorobach układu nerwowo-mięśniowegoEdyta Cudak 524 6.1. Ocena stanu zdrowia chorego z dystrofią mięśniową 524 6.2. Ocena stanu zdrowia chorego z miastenią 525 6.3. Diagnoza pielęgniarska I: ryzyko aspiracji związane z osłabieniem mięsni gardła, krtani i mięśni oddechowych 526 6.3.1. Interwencje pielęgniarskie 527 6.4. Diagnoza pielęgniarska II: nieefektywna wymiana gazowa związana z trudnością utrzymania właściwej wentylacji na skutek osłabienia czynności mięśni oddechowych 527 6.4.1. Interwencje pielęgniarskie 528 6.5. Diagnoza pielęgniarska III: trudności w komunikacji związane ze zwiększonym wysiłkiem oraz obecnością rurki intubacyjnej 528 6.5.1. Interwencje pielęgniarskie 529 6.6. Diagnoza pielęgniarska IV: duże ryzyko niedożywienia związane z trudnościami w przeżuwaniu i połykaniu pokarmu, brakiem łaknienia będącym ubocznym wynikiem działania Śródków antycholinergicznych (w przypadku miastenii) 529 6.6.1. Interwencje pielęgniarskie 530 6.7. Diagnoza pielęgniarska V: ryzyko wystąpienia stanu zagrożenia życia spowodowanego przez niedobór lub przedawkowanie leków cholinergicznych (w przypadku miastenii) 530 6.7.1. Interwencje pielęgniarskie 530 Pytania i zadania kontrolne 531 Piśmiennictwo 531 7. Pielęgnowanie pacjenta w chorobach przewodu pokarmowego Maria Kózka 532 7.1. Diagnoza pielęgniarska I: ból związany z obrzękiem, zaburzeniem ukrwienia trzustki i podrażnieniem otrzewnej 532 7.1.1. Interwencje pielęgniarskie 533 7.2. Diagnoza pielęgniarska II: gorączka związana ze stanem zapalnym trzustki, wtórnym zakażeniem martwiczych tkanek trzustki i tkanek okołotrzustkowych 533 7.2.1. Interwencje pielęgniarskie 533 7.3. Diagnoza pielęgniarska III: deficyt wodno-elektrolitowy w związku z wymiotami i przemieszczaniem się płynu do tzw. trzeciej przestrzeni 534 7.3.1. Interwencje pielęgniarskie 534 7.4. Diagnoza pielęgniarska IV: lęk i niepokój związany z hospitalizacją, chorobą, leczeniem i brakiem wiedzy na temat choroby 535 7.4.1. Interwencje pielęgniarskie 535 7.5. Diagnoza pielęgniarska V: dysfunkcja wielonarządową związaną z hipowolemią, hipoksją i zakażeniem bakteryjnym 535 7.5.1. Interwencje pielęgniarskie 536 7.6. Diagnoza pielęgniarska VI: zmiana żywienia z powodu nudności, wymiotów, zaburzenia metabolizmu, uszkodzenia trzustki i zniesienia wytwarzania enzymów trawiennych 537 7.6.1. Interwencje pielęgniarskie 537 7.7. Diagnoza pielęgniarska VII: deficyt samopielęgnacji z powodu ciężkiego stanu chorego, konieczności pobytu w łóżku oraz wieku i chorób współistniejących 538 7.7.1. Interwencje pielęgniarskie 538 7.8. Diagnoza pielęgniarska VIII: zaburzenia przepływu tkankowego związane z deficytem objętości płynów i upośledzeniem krążenia obwodowego 538 7.8.1. Interwencje pielęgniarskie 539 7.9. Diagnoza pielęgniarska IX: ryzyko powikłań endoskopii 539 7.9.1. Interwencje pielęgniarskie 540 7.10. Diagnoza pielęgniarska X: ryzyko powikłań wynikających z założenia zgłębnika Sengstakena–Blakemoore’a 540 7.10.1. Interwencje pielęgniarskie 540 7.11. Diagnoza pielęgniarska XI: ryzyko powikłań pooperacyjnych 541 7.11.1. Interwencje pielęgniarskie 541 7.12. Diagnoza pielęgniarska XII: lęk związany z krwawieniem, bólem, dyskomfortem, hospitalizacją (opisany wcześniej odnośnie do ostrego zapalenia trzustki) 542 Pytania i zadania kontrolne 542 Piśmiennictwo 542 8. Pielęgnowanie chorego z ostrą niewydolnością nerekMariola Zadroga 543 8.1. Monitorowanie czynności nerek 543 8.2. Monitorowanie bilansu płynów 544 8.3. Diagnoza pielęgniarska I: upośledzenie czynności wydalniczej nerek w wyniku zmniejszenia perfuzji lub uszkodzenia miąższu nerkowego 545 8.3.1. Interwencje pielęgniarskie 545 8.4. Diagnoza pielęgniarska II: ryzyko wystąpienia niewydolności krążenia i obrzęku płuc z powodu upośledzenia wydalania wody przez nerki 555 8.4.1. Interwencje pielęgniarskie 546 8.5. Diagnoza pielęgniarska III: ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca, z zatrzymaniem pracy serca włącznie, związane z hiperkaliemią będąca następstwem zaburzenia wydalania potasu przez nerki 546 8.5.1. Interwencje pielęgniarskie 547 8.6. Diagnoza pielęgniarska IV: możliwość´ krwawienia z przewodu pokarmowego w następstwie zaburzeń hematologicznych (skaza krwotoczna) w przebiegu ONN 547 8.6.1. Interwencje pielęgniarskie 547 8.7. Diagnoza pielęgniarska V: zagrożenie bezpieczeństwa pacjenta w wyniku zaburzeń´ czynności OUN w przebiegu ostrej mocznicy 548 8.7.1. Interwencje pielęgniarskie 548 8.8. Diagnoza pielęgniarska VI: zwiększona podatność´ na zakażenia w następstwie hiperkatabolizmu i osłabienia systemu odpornościowego, towarzyszących ONN 548 8.8.1. Interwencje pielęgniarskie 548 8.9. Opieka nad pacjentem dializowanym 549 8.10. Załącznik 1.Procedura postępowania pielęgniarskiego. Przeprowadzenie zabiegu hemodializy (hemofiltracji) 550 8.11. Załącznik 2. Pielęgnacja dostępu naczyniowego 552 Pytania i zadania kontrolne 553 Piśmiennictwo 553 9. Pielęgnowanie chorego w stanie ciężkiej sepsyDanuta Dyk 554 9.1. Diagnoza pielęgniarska I: ryzyko wystąpienia wstrząsu septycznego 554 9.1.1. Interwencje pielęgniarskie 555 9.2. Diagnoza pielęgniarska II: zaburzenia perfuzji tkanek prowadzące do zmian narządowych 555 9.2.1. Interwencje pielęgniarskie 556 9.3. Diagnoza pielęgniarska III: zakażenie w przebiegu ciężkiej sepsy 558 9.3.1. Interwencje pielęgniarskie 558 9.4. Diagnoza pielęgniarska IV: gorączka 560 9.4.1. Interwencje pielęgniarskie 560 9.5. Diagnoza pielęgniarska V: hiperglikemia 560 9.5.1. Interwencje pielęgniarskie 561 9.6. Diagnoza pielęgniarska VI: ryzyko zakrzepowego zapalenia żył głębokich 561 9.6.1. Interwencje pielęgniarskie 562 Pytania i zadania kontrolne 562 Piśmiennictwo 562 Skorowidz 564

Kod producenta: 978-83-200-4859-9

Stan produktu: nowy

Cechy produktu
Dane ogólne
  • Format pliku
  • ebook
  •  
Opinie, recenzje, testy:

Ten produkt nie ma jeszcze opinii

Twoja opinia

Ocena:
  • Wszystkie pola są wymagane
Zapytaj o produkt

Produkty podobne